NOSTALJİ

     Bu sayfaya “Asri zamanlar”dan bir yazı seçtik... 1939 yılında “Foto Süreyya” olarak tanınan Süreyya Bükey’in çıkardığı Foto Magazin isimli dergide yer alan “Garson ve Müşteri” başlıklı yazı başlıktan da anladığınız gibi bir “görgü” yazısı.  O dönemde sık sık bu tür “görgü” yazılarıyla “çağdaş” ve “modern” hayatın “kuralları” öğretilmeye çalışılmış...

Garson ve Müşteri
Foto Magazin, 1 Eylül 1939, No: 17 

Bir lokantaya yahut bir kahveye girdiğimizde müşteri olarak canımızı garsonlar ne kadar sıkarsa biz de garsonların canlarını o derece sıkarız. Bununla beraber her iki taraf da biraz dikkat etseler bu hale meydan kalmaz. Her gün gelen müşterinin acele işi olduğunu, yemeğini yer yemez derhal işine gideceğini bir garson tabiî bilemez ve bunun için müşterisine diğer müşterileri gibi hizmet eder. Acele işi olan müşteriye isi garsonun bu hali bir tembellik alâmeti gibi görünür, ve hiddetlenir. Eğer bir müşteri garsona pek acele işi olduğunu ve yemeklerini çabuk istediğini evvelden söylerse garson da müşterisini memnun etmek için acele edeceğine hiç şüphe yoktur.

Fakat diğer taraftan garsonların sinirlerine dokunan bazı noktalar da vardır ki müşteriler bunların farkına bile varmazlar. Müşteriler evvelâ ne istediklerini derhal söylemezler ve uzun uzun düşünürler ve bir şeye karar verince “armut piş ağzıma düş” kabilinden bunu derhal önlerinde görmek isterler. Diğer taraftan bir çok müşterilerini memnun etmek için çalışan garsonu bardaklarla, tabakalara vurarak çağırırlar ve bunları şaşırtırlar. Bir müşteri bir lokantada daha diğer müşterilerin de bulunduğunu nazırı dikkate almalıdır. Hele yemek parçalarını masaların üstüne dökmek, ekmek kırıntılarını yaymak hem garson için ve hem de senden sonra gelecek müşteri için hem fazla iş ve hem de pek iğrenç olan şeylerdendir.

Lokantalarda en iğrenç bir hareket de kürdanlar teşkil eder ki bunları müşteriler dişlerinin kovuklarını çeke çeke ve herkese duyurarak kullanırlar ve bir cigara gibi ağızlarına takarlar, sonra yerlere atarlar, işte hem iğrenç hem garson hem de müşteriler için bu harekettir. Binaenaleyh her iki taraf da aşağıdaki şartlar altında hareket ederlerse her iki taraf da memnun ve müsterih olur.

Müşteriler için:

1- Garson da bir insandır. Bunu nazarı itibara alınız,

2- Ne istediğini bilmezsen garsonu çağırma,

3- Arzularını daima sana hürmet eden garsona söyle,

4- Bağırma sağır garsonlar nadirdir,

5- Garsonun biricik tavsiyesini kabul et,

6- Arzularını açık ve anlayışlı söyle. Garsonlar keramet sahibi insanlar değildir,

7- Yanında kadın varsa buna sen yardım etmeğe gayret et,

8- Peçetaları, kürdanları, yemek ve ekmek parçaların, kabukları masanın altına atma,

9- Garsonlar sarraf değildir, yanında ufak para bulundur,

10- Yiyeceğin şeylere elinle dokun, diğer şeylerle dokunma.

Garsonlar için:

1- Her müşteri de bir insandır.

2- Yemek listesini istenilmezden evvel bizzat getir,

3- Arkadaşın için de ve onun müşterisinden de bir sipariş al,

4- Her şey için emir bekleme, müşterinin ihtiyacını düşün ve istemeden getir,

5- Yemekleri tavsiye et, fakat ısrar etme,

6- Sana verilen siparişi anladığını söyle,

7- Çatal, bıçak ve emsali lâzım şeyleri bizzat ve söyletmeden masaya getir.

8- Yemekten sonra masayı derhal temizle,

9- Sana para verilince müşteriye: “Ufaklığınız yok mu?” diye sorma,

10- Lokantadan ayrılan müşterilere de lokantaya gelir gibi muamele et de bunlar tekrar buraya ve sana gelsinler.

Not: Yukarıdaki yazının orijinaline http://www.medyakronik.com/arsiv/lightilave_301101.htm linkinden ulaşabilirsiniz.

Feza Kürkçüoğluna teşekkürler.